แชร์

FIFO / LIFO คืออะไร? ใช้ต่างกันอย่างไร

BS&DC SAI5

อัพเดทล่าสุด: 28 พ.ย. 2025

526 ผู้เข้าชม

️ FIFO คืออะไร?
FIFO = First In, First Out
แปลตรงตัวคือ เข้าไหนก่อน ออกก่อน
เป็นหลักการหมุนเวียนสินค้าที่ใช้กันแพร่หลายที่สุดในคลังสินค้าและร้านค้า Retail

หลักการทำงาน

สินค้าที่ รับเข้ามาก่อน จะถูก จ่ายออกก่อน
สินค้ารุ่นเก่าจะถูกเบิกออกก่อนสินค้ารุ่นใหม่
ใช้ชั้นเก็บแบบไหลตามลำดับ (เช่น Flow Rack) เพื่อให้จ่ายของเก่าออกก่อน

เหมาะกับสินค้าแบบไหน?

สินค้าหมดอายุ/มีอายุจำกัด เช่น อาหาร, เครื่องดื่ม, ยา, เครื่องสำอาง
สินค้าที่มีรุ่นใหม่ออกมาบ่อย เช่น อิเล็กทรอนิกส์, แฟชั่น
งานที่ต้องการควบคุมคุณภาพสินค้าให้ดีที่สุด

ข้อดีของ FIFO

ลดความเสี่ยงสินค้าค้างสต็อกและหมดอายุ
คุณภาพสินค้าไปถึงมือลูกค้ามากที่สุด
ง่ายต่อการตรวจนับและจัดการพื้นที่

ข้อเสีย

อาจต้องใช้พื้นที่จัดเรียงมากขึ้น
บางระบบต้องใช้อุปกรณ์เฉพาะ เช่น Flow Rack

️ LIFO คืออะไร?
LIFO = Last In, First Out
แปลว่า เข้าไหนหลัง ออกก่อน

หลักการทำงาน

ของที่รับเข้ามาล่าสุดจะถูกหยิบออกก่อน
สต็อกเก่าอาจถูกเก็บอยู่ลึกกว่า

เหมาะกับสินค้าแบบไหน?
แม้จะไม่ค่อยใช้ในคลังสินค้าทั่วไป แต่ LIFO พบได้ในสถานการณ์ต่อไปนี้:

สินค้าที่ไม่มีวันหมดอายุ เช่น เหล็ก, ไม้, วัสดุก่อสร้าง
สินค้าที่มีปริมาณมากและจัดเก็บแบบกองพาเลตซ้อน (Block Stacking)
ธุรกิจที่ใช้ LIFO เพื่อวัตถุประสงค์ทางบัญชี (ต่างประเทศ; ไทยมักไม่ใช้ LIFO ทางบัญชี)

ข้อดี

หยิบสินค้าเร็วและง่าย โดยเฉพาะจัดเก็บเป็นกอง
ลดภาระการเคลื่อนย้ายสินค้าเก่าที่อยู่ลึกกว่า

ข้อเสีย

สินค้าเก่าเสี่ยงเสียหาย ค้างสต็อก หรือเสื่อมคุณภาพ
ไม่เหมาะกับสินค้าหมดอายุ
อาจทำให้ต้นทุนสินค้าค้างสต็อกเพิ่มขึ้น

️ FIFO vs LIFO ใช้ต่างกันอย่างไร?
หัวข้อ FIFO LIFO
หลักการ   ของเข้าก่อนออกก่อน ของเข้าหลังออกก่อน
การหมุนเวียน   หมุนเร็ว ลดของค้างสต็อก  หมุนช้า สินค้าเก่าอาจค้าง
เหมาะกับสินค้า สินค้าหมดอายุ/ล๊อตผลิต วัสดุทั่วไปที่ไม่เสื่อมสภาพ
ความนิยมในโกดัง   ใช้มากที่สุด   ใช้เฉพาะบางอุตสาหกรรม
งานบัญชี ใช้ทั่วไป หลายประเทศไม่รองรับ (รวมไทย)
ความปลอดภัยสต็อก  คุณภาพดี ควบคุมง่าย มีความเสี่ยงสินค้าค้างเก่า

️ ตัวอย่างง่ายๆ ให้เข้าใจชัดเจน
สมมติคลังรับสินค้า 3 ล็อต

ล็อต A ราคา 100 บาท
ล็อต B ราคา 110 บาท
ล็อต C ราคา 120 บาท

ถ้าต้องเบิกสินค้า 1 ชิ้น

ใช้วิธี FIFO
เบิก ล็อต A (ราคาต่ำสุด) ออกก่อน

ใช้วิธี LIFO
เบิก ล็อต C (ราคาสูงสุด) ออกก่อน

ผลกระทบคือ

ต้นทุนขายต่างกัน
มูลค่าสินค้าคงเหลือต่างกัน
ผลกำไรทางบัญชีก็ต่างกัน

️ สรุป

FIFO = ใช้ทั่วไปสุด ปลอดภัยที่สุด เหมาะกับสินค้าที่มีวันหมดอายุ
LIFO = เหมาะกับสินค้าไม่เสื่อมสภาพ หรือรูปแบบจัดเก็บที่สะดวกหยิบแบบเข้าหลังออกก่อน
เลือกใช้ตามลักษณะสินค้า พื้นที่ และระบบบัญชีของธุรกิจ