การใช้หุ่นยนต์ AGV/AMR ในคลังสินค้า แตกต่างจากสายพานเดิมยังไง?

ในโลกของโลจิสติกส์และการจัดการคลังสินค้า เทคโนโลยีใหม่ ๆ ถูกพัฒนาเพื่อแก้ปัญหาความช้า ความผิดพลาด และต้นทุนแรงงานที่สูง สองเทคโนโลยีที่ถูกพูดถึงบ่อยมากในช่วงไม่กี่ปีที่ผ่านมา คือ หุ่นยนต์ AGV (Automated Guided Vehicle) และ AMR (Autonomous Mobile Robot) หลายคนอาจสงสัยว่า มันแตกต่างจากการใช้ สายพาน (Conveyor Belt) ที่เราเห็นในคลังสินค้าดั้งเดิมอย่างไร บทความนี้จะพาคุณมามองลึก ๆ ว่า ทำไมบริษัทใหญ่ ๆ ถึงหันมาใช้หุ่นยนต์แทนระบบสายพานแบบเก่า

สายพาน (Conveyor Belt) ระบบขนส่งคลาสสิก

สายพานคือระบบกลไกที่ใช้แรงหมุนของมอเตอร์ขับสายพานหมุนตลอดเส้นทาง เพื่อนำสินค้าเคลื่อนย้ายจากจุดหนึ่งไปยังอีกจุดหนึ่ง ข้อดีคือ

ความเร็วสม่ำเสมอ สามารถเคลื่อนของได้ต่อเนื่อง ไม่ต้องหยุด
เหมาะกับงานซ้ำ ๆ เช่น การคัดแยกพัสดุ การลำเลียงกล่องสินค้าในเส้นทางเดิม
ทนทาน ใช้งานได้ยาวนาน หากเส้นทางไม่เปลี่ยน
แต่สายพานก็มีข้อจำกัดสำคัญคือ ขาดความยืดหยุ่น หากต้องการเปลี่ยนเส้นทางหรือปรับผังคลังสินค้า ต้องลงทุนใหม่ครั้งใหญ่ อีกทั้งยังใช้พื้นที่มาก และบำรุงรักษาไม่ง่ายหากระบบยาวและซับซ้อน

AGV (Automated Guided Vehicle) รถหุ่นยนต์นำทางอัตโนมัติ

AGV คือหุ่นยนต์ที่ถูกโปรแกรมให้วิ่งตามเส้นทางที่กำหนด อาจใช้แม่เหล็ก แถบเส้น หรือเซ็นเซอร์เป็นตัวนำทาง
ข้อดีของ AGV

เคลื่อนย้ายของอัตโนมัติในเส้นทางเดิม ๆ ได้
ลดการใช้แรงงานคนในการลากหรือยกสินค้า
ทำงานได้ปลอดภัยกว่าโฟล์คลิฟต์
แต่ AGV ยังมีข้อเสียคล้ายสายพาน คือ ยืดหยุ่นน้อย หากผังคลังเปลี่ยน ต้องปรับเส้นทางใหม่ หรือติดตั้งระบบนำทางเพิ่มเติม

AMR (Autonomous Mobile Robot) หุ่นยนต์เคลื่อนที่อัจฉริยะ

AMR คือตัวอัปเกรดของ AGV เพราะสามารถ เคลื่อนที่ได้อย่างอิสระ โดยไม่ต้องใช้เส้นหรือแถบแม่เหล็กนำทาง หุ่นยนต์จะใช้ AI + เซ็นเซอร์ LIDAR + กล้อง 3D มองสิ่งแวดล้อมรอบตัว แล้วตัดสินใจเองว่าจะไปทางไหนให้เร็วและปลอดภัยที่สุด
ข้อดีของ AMR

ยืดหยุ่นสูง เคลื่อนที่ได้ทุกที่ในคลัง ไม่ต้องติดตั้งเส้นทาง
ทำงานร่วมกับคนได้ หลีกเลี่ยงสิ่งกีดขวางและคนงานอัตโนมัติ
ปรับเปลี่ยนภารกิจได้ง่าย แค่สั่งผ่านซอฟต์แวร์
นี่คือเหตุผลที่คลังสินค้าอีคอมเมิร์ซขนาดใหญ่ อย่าง Amazon, Alibaba หรือ JD.com นิยมใช้ AMR เป็นกองทัพยกของและขนพัสดุแทนสายพานแบบเดิม

สรุปความแตกต่าง

สายพาน = เหมาะกับงานซ้ำ ๆ ที่เส้นทางชัดเจน แต่เปลี่ยนยาก
AGV = รถหุ่นยนต์ที่แทนสายพานเคลื่อนที่ได้ แต่ยังติดข้อจำกัดเรื่องเส้นทาง
AMR = หุ่นยนต์อัจฉริยะที่ยืดหยุ่นสูง ตัดสินใจเองได้ ตอบโจทย์ยุคที่คลังสินค้าต้องเปลี่ยนแปลงตลอดเวลา

ทำไมบริษัทถึงหันมาใช้ AMR มากขึ้น?

ลดต้นทุนแรงงาน คลังสินค้าขนาดใหญ่สามารถใช้หุ่นยนต์แทนคนได้หลายร้อยตำแหน่ง
ความยืดหยุ่นสูง ไม่ต้องเสียเงินสร้างสายพานใหม่หากต้องเปลี่ยนผัง
เพิ่มความปลอดภัย ลดอุบัติเหตุจากรถยกและแรงงานคน
ทำงาน 24/7 หุ่นยนต์ไม่ต้องพัก ไม่ต้องกังวลเรื่องโอที

สรุป: สายพานยังเหมาะกับงานบางรูปแบบ แต่โลกของคลังสินค้าในอนาคตจะถูกครอบครองโดย AMR เพราะยืดหยุ่นกว่าและฉลาดกว่า บริษัทที่ก้าวเข้าสู่การใช้หุ่นยนต์จะได้เปรียบในการแข่งขันทั้งเรื่องต้นทุน ความเร็ว และคุณภาพการบริการ