แชร์

การจัดวางสินค้า (Slotting Optimization): ศาสตร์แห่งการประหยัดพื้นที่

BS&DC SAI5

อัพเดทล่าสุด: 23 มิ.ย. 2025

819 ผู้เข้าชม

ในยุคที่ต้นทุนด้านโลจิสติกส์เพิ่มสูงขึ้นทุกปี "พื้นที่" กลายเป็นทรัพยากรที่มีค่าไม่แพ้แรงงานหรือเวลา การใช้พื้นที่ในคลังสินค้าให้คุ้มค่าที่สุดจึงเป็นหัวใจสำคัญ และหนึ่งในกลยุทธ์ที่ช่วยให้งานคลังมีประสิทธิภาพมากขึ้นก็คือ การจัดวางสินค้า (Slotting Optimization)

Slotting Optimization คืออะไร?
Slotting Optimization คือกระบวนการวิเคราะห์และกำหนดตำแหน่งการจัดเก็บสินค้าภายในคลังอย่างเป็นระบบ โดยอ้างอิงจากข้อมูลต่างๆ เช่น ความถี่ในการหยิบสินค้า (picking frequency), ขนาด-น้ำหนักของสินค้า, ลักษณะการจัดส่ง หรือแม้กระทั่งฤดูกาลขาย เพื่อให้การหยิบสินค้าเกิดขึ้นได้เร็วขึ้น ลดระยะการเดิน ลดพื้นที่เปลือง และลดความซับซ้อนในการจัดการ

ทำไมต้องสนใจ Slotting Optimization?

ประหยัดพื้นที่: วางสินค้าให้เหมาะสมกับพื้นที่จริง ลดการจัดวางแบบกระจายหรือเปลืองพื้นที่
ลดเวลาในการหยิบสินค้า: สินค้าที่ขายดีควรอยู่ใกล้ตำแหน่งหยิบ ลดการเดินไกล
ลดแรงงาน-เพิ่มผลิตภาพ: จัดสินค้าให้เหมาะสมกับอุปกรณ์และความถนัดของพนักงาน
ลดความผิดพลาด: การจัดวางที่เป็นระบบช่วยลดการหยิบผิด SKU
รองรับการเปลี่ยนแปลงตามฤดูกาล: สามารถหมุนเวียนตำแหน่งสินค้าได้ตามพีคซีซั่น

วิธีการเริ่มต้นทำ Slotting Optimization
1.เก็บข้อมูลสินค้า

SKU ไหนขายดี? SKU ไหนขายช้า?
ขนาด น้ำหนัก และประเภทของสินค้าเป็นอย่างไร?

2.วิเคราะห์รูปแบบการเคลื่อนไหวของสินค้า

เช่น สินค้าที่หมุนเวียนเร็ว (Fast-moving) ควรวางไว้ใกล้จุดหยิบหรือทางออกมากที่สุด

3.จัดประเภทสินค้า

A (ขายดี), B (กลาง), C (ช้า) เพื่อวางในตำแหน่งที่เหมาะสม
ใช้หลัก ABC Analysis

4.ออกแบบตำแหน่งจัดเก็บใหม่

โดยอิงจากข้อมูลที่วิเคราะห์ เพื่อให้เกิดความคล่องตัวมากที่สุด

5.ทดสอบและปรับปรุงต่อเนื่อง

Slotting ไม่ใช่การจัดครั้งเดียวจบ แต่ควรรีวิวและปรับเป็นระยะ

เทคโนโลยีที่ช่วยในการทำ Slotting Optimization

WMS (Warehouse Management System) - ช่วยวิเคราะห์และแนะนำตำแหน่งวางสินค้าแบบอัตโนมัติ
AI และ Machine Learning - เรียนรู้พฤติกรรมการสั่งซื้อและปรับตำแหน่งสินค้าแบบเรียลไทม์
Heat Map และระบบ Tracking - ช่วยดูเส้นทางการเดินของพนักงาน และวิเคราะห์จุดที่เสียเวลามากที่สุด

สรุป
การจัดวางสินค้าแบบมีระบบคือศาสตร์แห่งการ "ใช้พื้นที่ให้คุ้มค่าที่สุด" ในคลังสินค้า หากทำได้ดี จะไม่เพียงช่วยลดต้นทุนด้านพื้นที่เท่านั้น แต่ยังช่วยเพิ่มประสิทธิภาพการทำงานของทั้งระบบโลจิสติกส์ในระยะยาวอีกด้วย