FIFO, LIFO, FEFO คืออะไร? และควรใช้ตอนไหน

ในการจัดการคลังสินค้า การเลือกวิธีการหมุนเวียนสินค้าที่เหมาะสมมีผลโดยตรงต่อประสิทธิภาพการจัดเก็บ การลดของเสีย และการควบคุมต้นทุน โดยหลักการที่นิยมใช้กันทั่วไปมีอยู่ 3 แบบ คือ FIFO, LIFO, และ FEFO

• สินค้าที่มีอายุการใช้งาน (Shelf Life)
• สินค้าที่มีโอกาสเสื่อมคุณภาพเมื่อเก็บไว้นาน
• ธุรกิจอาหาร เครื่องสำอาง เวชภัณฑ์

• ลดของเสียจากสินค้าหมดอายุ
• สะท้อนต้นทุนสินค้าที่ใกล้เคียงกับความเป็นจริง

• วัสดุก่อสร้าง เช่น กองทราย ปูน เหล็ก
• สถานการณ์ที่ไม่เน้นวันหมดอายุ
• การบริหารต้นทุนแบบประเมินค่าใช้จ่าย (เช่น บัญชีภาษี)

• เสี่ยงที่สินค้าล็อตเก่าจะค้างสต็อกจนล้าสมัยหรือเสียหาย
• ไม่เหมาะกับสินค้าที่มีอายุการใช้งานจำกัด

• ยา เวชภัณฑ์ อาหารสด
• สินค้าที่การควบคุมวันหมดอายุเป็นเรื่องสำคัญ
• ธุรกิจที่ต้องปฏิบัติตามมาตรฐานสุขอนามัยหรือกฎหมาย

• ควบคุมคุณภาพสินค้าได้แม่นยำ
• ลดความเสี่ยงในการจำหน่ายสินค้าที่หมดอายุ
  

สรุป: ควรเลือกใช้ตอนไหน?
ระบบ                   เหมาะสำหรับ                                       จุดเด่น                                         คำแนะนำ
FIFO          สินค้าทั่วไปที่มีอายุการเก็บ                 ลดของเสียจากสินค้าค้าง                 ใช้ได้ในเกือบทุกคลังสินค้า
LIFO    วัสดุไม่เน่าเสีย หรือซ้อนเก็บแนวตั้ง       สะท้อนต้นทุนการเปลี่ยนแปลง          ใช้เฉพาะในบางกรณีทางบัญชี
FEFO        สินค้าที่มีวันหมดอายุชัดเจน                 ควบคุมคุณภาพแม่นยำ                     เหมาะกับยาและอาหาร

การเลือกใช้ FIFO, LIFO หรือ FEFO ขึ้นอยู่กับประเภทของสินค้า ลักษณะธุรกิจ และวัตถุประสงค์ในการจัดการคลังสินค้า หากคุณใช้ระบบ ERP หรือ WMS (Warehouse Management System) หลายระบบสามารถตั้งค่าการหมุนเวียนสินค้าแบบอัตโนมัติได้ ซึ่งช่วยให้การควบคุมสินค้ามีประสิทธิภาพยิ่งขึ้น